Hakk Yoluna Sülûkün Üç Şartı

Büyük mürşidlerimizden Köstendilli Ali Efendi Hazretleri buyuruyorlar ki :

Hakk yoluna sülûkün tamâmı şu üç şeyden ibâretdir. Birincisi ibâdet ve tâat. Nitekim Allahu Teâlâ buyurur : "وَاَق۪يمُوا الصَّلٰوةَ  ve akîmü's-salâte" ve yine şöyle buyurur : "يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ yâ eyyühellezîne âmenürke'û vescüdû va'budû rabbeküm". Bunları âbidler yapar. İkincisi cömertlik ve hizmetdir. Allahu Teâlâ buyurur : "لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَۜ len tenâlü'l-birra hattâ tünfikû mimmâ tuhibbûn". Bunları kalenderî abdâllar tâifesi yapar. Üçüncüsü nefs ile mücâdele ve riyâzatdır. Bunu da sôfîler yapar. Allahu Teâlâ şöyle buyurur : "وَجَاهِدُوا فِي اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِه۪ۜ  ve câhidû fillâhi hakka cihâdih". 

Râhipler ve keşişler hâlis îmân hâriç bu üçünü de yapmışlardır. Fakat ism-i a'zamı yani peygamberlerin efendisi ve hâtemi olan Peygamberimizi inkâr etmişlerdir. Böylelikle mahvolup gitmişler, amelleri de âhiretde boşa çıkarılmışdır. 

Bu zikredelin üç sınıfın dışındakiler de bu üç şeyden birini yapmamakla hüsrâna uğramışlardır. Yani önce ehl-i sünnet akîdesine göre itikadlarını düzeltdikden sonra takvâ ve ibâdet, hizmet ve cömertlik, mücâhede ve riyâzat. Her bir kimseye gereken bu üçünü de yapmasıdır. Tâ ki Allah'a mü'min bir kul olsun, O'nun azâbından ve ikâbından necât bulsun.