Eserin asıl adı, "El-Keşf ve't-Tebyîn fî Gurûri'l-Halki Ecamîn"dir. İmâm-ı Gazâlî Hazretlerinin bu risâlesi, onun meşhûr ve muhalled eseri İhyâ'nın Mühlikât kısmındaki "Kitâbü'l-Zemmi'l-Gurûr" yani "Gurûrun Yerilmesi Kitabı" başlıklı kısmın biraz kısaltılmış hâlidir.
Öncelikle İmâm-ı Gazâlî'nin gururdan neyi kasdetdiğini îzâh edelim. Türkçemize de girmiş olan bu kelime Arapçada aldanma manâsına gelir ve oldukça geniş bir manâsı vardır. Gurûr, Kurân'da da defalarca zikredilmişdir. Bu yüzden Hazret-i İmâm, her sınıf insanın aldanışını ayrı ayrı ele almış, ve her nevi aldanışın sebeblerini de birer birer îzâh etmişdir. Eserde önce kâfirler, sonra günâhkâr müminler ele alınmışdır. Bunlardan sonra ele alınan sınıflar ise, âlimler, âbidler, zenginler ve tasavvuf erbâbıdır. Dikkat edilirse, sona bırakılan bu dört sınıf fısk u fücûr ehli olmayıp, zâhirde hayırlı işlerle, sâlih amellerle meşgûl olan kimselerdir. Fakat buna rağmen bunların büyük bir kısmı Şeytan'ın iğvâlarını ve nefsin hîlelerini bilmediklerinden aldanmışlardır. Hazret-i İmâm bu dört sınıfı kendi içinde gruplara ayrımış ve her bir grubun ne gibi sebeblerle aldandığını tek tek îzâh etmişdir. Eserin büyük bir kısmının bu dört sınıfa ayrılması da pek manidardır. Zîrâ bu sınıflara mensûb olanlar halk nezdinde gâyet itibarlı kimselerdir. Meselâ eserleriyle tanınmış bir âlim, hayır hasenât sâhibi bir zengin, ibâdetleriyle öne çıkan bir zâhid, yâhud hakîkatden, marifetden dem vuran bir şeyh, bunların hepsi halk nazarında makbûl insanlardır. Halbuki hakîkatde pek çoğu nefsin hîlelerine ve Şeytan'ın iğvâlarına aldanmış ve helâk olmuşdur.
Muhammed Yazıcı tarafından tercüme edilen eser, Ketebe Yayınları arasından çıkmışdır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder