Sayfalar

12 Ocak 2026 Pazartesi

Elâ Ey Ol ki Bunu Okuyasın


NASÎHAT

Elâ ey ol ki bunu okuyasın
Kerem kıl bizim içün oku Yâsîn

Duâdan bizi unutma anadur
O şâhın sini dahi okuyasın

Dürüş kim âhir urısar kurupdur
Tapuna dahi ölüm oku yasın

Cihân düğünlerinin gör sonunda
Ne tîz getirir ölüm ok u yasın

Kemâl Ümmî bigi hem sizi bir gün
Hakk emri ile önden okuya sin

Kemâl Ümmî
Kuddise Sırruh

1 yorum:

  1. Bu beyitler, 15. yüzyıl mutasavvıf şairlerinden **Kemâl Ümmî**’ye aittir. Şiirde ölümün kaçınılmazlığı, dünya hayatının geçiciliği ve geride kalanlardan dua (Yâsîn suresi) beklentisi işlenmiştir.

    Şiirin en dikkat çekici özelliği, her beytin sonundaki **"oku yasin"** ifadesinin farklı anlamlara gelecek şekilde kullanılmasıdır (Cinas sanatı).

    ---

    ### Şiirin Günümüz Türkçesiyle Açıklaması

    **1. Beyit**

    > *Elâ ey ol ki bunu okuyasın*
    > *Kerem kıl bizim içün oku Yâsîn*
    > **Günümüz Türkçesi:** Hey, bu yazdıklarımı okuyan kişi! Lütfen kerem eyle (lütfet) ve bizim ruhumuz için bir Yâsîn suresi oku.

    **2. Beyit**

    > *Duâdan bizi unutma anadur*
    > *O şâhın sini dahi okuyasın*
    > **Günümüz Türkçesi:** Bizi dualarından eksik etme, hep hatırla; (vakti gelince) o şahın (Azrail'in veya Allah'ın) senin kabrini de okuyacağını (senin de öleceğini) bil.

    **3. Beyit**

    > *Dürüş kim âhir urısar kurupdur*
    > *Tapuna dahi ölüm oku yasın*
    > **Günümüz Türkçesi:** Hazırlanmaya çalış çünkü ölüm yayı kurulmuştur ve sonunda sana da ölüm okunu fırlatıp yasını tutturacaktır.

    **4. Beyit**

    > *Cihân düğünlerinin gör sonunda*
    > *Ne tîz getirir ölüm ok u yasın*
    > **Günümüz Türkçesi:** Bu dünya eğlencelerinin ve düğünlerinin sonuna bir bak; ölüm, okunu ve yasını ne kadar da çabuk getiriyor.

    **5. Beyit**

    > *Kemâl Ümmî bigi hem sizi bir gün*
    > *Hakk emri ile önden okuya sin*
    > **Günümüz Türkçesi:** Tıpkı Kemâl Ümmî gibi, bir gün sizi de Hakk’ın emriyle (ölüm meleği) huzuruna çağıracak ve kabrinizi hazırlayacaktır.

    ---

    ### Kelime Dağarcığı ve Notlar

    * **Sin:** Kabir, mezar.
    * **Dürüşmek:** Çabalamak, gayret etmek.
    * **Tîz:** Çabuk, hızlı.
    * **Ok u yas:** Ok ve yas (matem). Şair burada "Yasin" kelimesini "ok" ve "yas" olarak bölerek cinas yapmıştır.
    * **Tapu:** Huzur, kat, makam.

    Bu şiir, klasik edebiyatımızdaki **"ibretname"** türünün güzel bir örneğidir. Şair, okuyucuya kendi ölümünü hatırlatırken bir yandan da manevi bir bağ kurarak dua talep etmektedir.

    YanıtlaSil