Kur`ân-ı Kerîm'deki Tekrarların Hikmeti

Malum ya Kur`ân-ı Kerîm'in pek çok yerinde tekrarlar vardır. Meselâ "İnne mea'l-'usri yusran" âyetinin iki kere tekrar edilmesi gibi. Yâhud "İkrâ'" emrinin tekrarlanması gibi. Kezâ Kadr Sûresinde Kadir Gecesinin üç defa tekrar edilmesi gibi. Bir de Sûre-i Rahman'daki "fe bi eyyi âlâi rabbikümâ tükezzibân" âyeti vardır ki tam 31 defa tekrarlanmışdır. Gene Mürselât sûresindeki "veylün yevme izin lil mükezzibîn" cümlesi bir kaç defa tekrar edilmişdir.

Bu tekrarlarda büyük hikmetler vardır. Birincisi, sözün ehemmiyyetini göstermek, dikkatleri çekmek içindir bu mükerrer âyetler. İkincisi, tekid içindir, sözü kuvvetlendirmek içindir. Zîrâ Kur`ân dili kitâbî değildir, hitâbîdir. Allah kelâmı diyoruz ya işte bunun için. Yani konuşma dili, hitâbet dili hâkimdir Kur`ân'a. Hitâbetde belli şeyleri tekrar etmek sözün tesirini artırır. Gene bir başka hikmeti muhâtabı uyarmakdır. Biz de yaparız bu kendimizce. Meselâ tehlikeli bir durumda, "Koş, koş, koş" deriz. Yâhud sözümüzü dinletmek istediğimiz birisine, "Dinle, dinle" deriz, bazı ahvâlde "Dur dur" deriz. Bazı tekrarların sebebi de unutanlara hatırlatmakdır. İşte bütün bu hikmetlere binâen Kur`ân-ı Kerîm'de bazen bir kelime, bazen bir âyet bazen de bir kıssa tekrar edilmişdir. 

Bir de mevzunun tekrarı vardır Kur`ân'da ki en çok da bunu  görürüz. Bu da o mevzuya dikkat çekmek, o mevzunun ehemmiyyetini göstermek içindir. Meselâ defalarca Firavun'dan ve onun azgınlığından bahsedilmişdir Kur`ân'da. Bir kerre söylense olmaz mıydı? Firavun nefs-i emmâre sâhiblerinin sembolüdür, her devirde her cemiyetde vardır böyle insanlar. Hattâ nefsini terbiye etmemiş olan herkes Firavun misâlidir. Bu yüzden Firavun tekrar tekrar zikredilmişdir Kur`ân'da. 

Kezâ herkesi alâkadar eden mevzûlar meselâ ölüm, âhiret, cennet, cehennem çok tekrar edilmişdir Kur`ân'da. Zîrâ zamana ve mekâna ve muhâtabın durumuna bağlı olmaksızın herkesi ilgilendirir bunlar ve en hayâtî konulardır. Yine Kur`ân'ın özü ve esâsı mâhiyetinde olan iki mesele devamlı tekrarlanmışdır Kur`ân'da. Bunlardan biri tevhîd yani Cenâb-ı Hakk'ın vahdâniyyeti, diğeri ise Peygamberimizin risâletidir. Her sûresinde hattâ hemen hemen her sayfasında hep bu ikisi üzerinde durulmuşdur.